ازدواج، یکی از مهم‌ترین انتخاب‌های زندگی هر فرد است که نه‌تنها سرنوشت شخصی، بلکه ساختار خانواده و جامعه را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. برخلاف گذشته، امروز با افزایش آگاهی و دانش روان‌شناختی، می‌توان با نگاهی دقیق‌تر و عاقلانه‌تر وارد این مسیر شد. این نوشتار، با بهره‌گیری از دیدگاه‌های مرضیه جهانی، روان‌شناس تربیتی، به بررسی ضرورت شناخت پیش از ازدواج، افسانه‌های نادرست رایج، و اصول کلیدی برای یک زندگی مشترک موفق می‌پردازد.

مرضیه جهانی، روان‌شناس و استاد دانشگاه، در این باره بیان داشت: اگر بخواهیم ازدواج را تعریف کنیم، باید گفت که یکی از مهم‌ترین انتخاب‌های زندگی هر انسان است. دیگر نمی‌توان مانند گذشته آن را «هندوانه دربسته» نامید؛ چرا که امروزه بسیاری از ابعاد آن را می‌توان پیش از تصمیم‌گیری شناسایی و بررسی کرد.

وی ادامه داد: انسان را اشرف مخلوقات می‌نامند، زیرا برخلاف سایر حیوانات، توانایی قضاوت و انتخاب دارد. تمامی رفتارها و تصمیمات ما، از امور روزمره مانند خوردن و خوابیدن تا انتخاب رشته تحصیلی و حرفه، بر اساس همین توانایی شکل می‌گیرد. در این میان، ازدواج به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراحل زندگی، باید مبتنی بر قضاوت و انتخاب صحیح فردی انجام شود.

جهانی بیان داشت: ازدواج، مهم‌ترین انتخاب زندگی و در ادامه، فرزندپروری نیز یکی از والاترین وظایف انسانی است. ازدواج صرفاً میان دو نفر رخ نمی‌دهد، بلکه خانواده نیز به‌واسطه آن توسعه می‌یابد. بنابراین، نقش خانواده در این فرآیند بنیادی بوده و نباید حمایت آن در تصمیم‌گیری‌های جوانان نادیده گرفته شود.

مرضیه جهانی در پاسخ به سئوال 《آیا ازدواج عشق را از بین می‌برد؟》اینگونه پاسخ داد:
هرگز چنین نیست. درواقع، ابتدا باید عاشق شد و سپس تصمیم به ازدواج گرفت. البته، عشق مفهومی خاص دارد؛ لحظه‌ای‌ست کوتاه که پس از آن، فرد باید بررسی کند که آیا شخص موردنظر با معیارها و شخصیت او هم‌خوانی دارد یا خیر؟ آیا اهداف مشترک دارند و آیا این فرد می‌تواند همراه مناسبی در مسیر زندگی باشد؟
جهانی در ادامه به فلسفه ازدواج پرداخت و گفت:
فلسفه‌ی اصلی ازدواج، همراهی است. ازدواج نه به‌معنای یافتن نیمه‌ی گمشده است، نه مکمل بودن، و نه هیچ چیز دیگر؛ بلکه باید آن را از منظر همراهی در زندگی در نظر گرفت و این امر، اهمیت زیادی دارد.

وی ادامه داد: مسئله‌ی اصلی در ازدواج، همراهی است. به این معنا که فرد باید به‌دنبال شریکی باشد که در مسیر زندگی با او همراه باشد، نه فردی برای کامل کردن یا نجات دادن او. ازدواج آگاهانه، بر پایه‌ی شناخت صحیح و معیارهای منطقی، شانس موفقیت بیشتری دارد.
مرضیه جهانی راه رسیدن به ازدواجی آگاهانه را شناخت عمیق نام برد و افزود:
برای رسیدن به ازدواجی آگاهانه، ضروری است که شناختی عمیق نسبت به فرد مقابل و نیز معیارهای درست انتخاب شریک زندگی وجود داشته باشد. باید افسانه‌ها و خرافاتی که درباره‌ی ازدواج رایج‌اند کنار گذاشته شوند تا بتوان تصمیمی واقع‌بینانه گرفت.
جهانی همچنین در ادامه به ویژگی‌های مهم ازدواج و خانواده پرداخت و افزود:
محبت، وفاداری و تداوم عضویت، از اساسی‌ترین اصول یک ازدواج موفق هستند. مهربانی، عنصری کلیدی در ایجاد و تقویت روابط است؛ موجب نزدیکی بیشتر زوجین شده، عمق تعاملات را افزایش می‌دهد و به پایداری زندگی مشترک کمک می‌کند. این محبت باید در رفتار فرد نمایان باشد، نه صرفاً در گفتار. فرد مهربان، در دسترس است، درک متقابل دارد و برای احساسات و نیازهای شریک زندگی خود اهمیت قائل می‌شود.
در غیاب مهربانی، هر تلاشی برای بهبود رابطه ممکن است بی‌نتیجه بماند. محبت در خانواده به دو شکل بروز می‌یابد: یکی از درون فرد و دیگری تحت تأثیر کیفیت رابطه.
وی به تاثیر وفاداری و تداوم ازدواج اشاره کردو پیان داشت:
افراد باید نسبت به خانواده وفادار بوده و عضویت خود در آن را حفظ کنند. همچنین، حمایت خانواده و اجتماع نیز از جمله عوامل مؤثر در موفقیت ازدواج محسوب می‌شود.
مرضیه جهانی همچنین نقاط عطف زندگی را نام برد و گفت:
چهار نقطه‌ی عطف در زندگی انسان عبارتند از: تولد، مرگ، ازدواج و اشتغال. در میان این موارد، تنها در ازدواج و انتخاب شغل، انسان حق انتخاب دارد. بزرگان همواره بر اهمیت ازدواج تأکید کرده‌اند، حتی بیش از مسکن و شغل. ازدواج موفق، می‌تواند بستر تحقق بسیاری از اهداف زندگی را فراهم کند، در حالی که ازدواج ناموفق، موجب از دست رفتن آن‌ها خواهد شد.

جهانی برای ترویج سنت ازدواج بیان داشت: نگاه به ترس جوانان از ازدواج باید تغییر کند.

کارشناس:مرضیه جهانی