مرزهای هوایی حداکثر ارتفاع و محدوده فضایی که هر کشور می‌تواند حاکمیت داشته باشد را تعیین می‌کنند و تأثیر زیادی بر امور هوایی و امنیتی هر کشور دارند.

تعیین سقف برای حریم هوایی موضوعی جدی در حوزه سیاسی و استراتژی هر کشور قلمداد و خط قرمز کشورها محسوب می شود .
حقوق هوایی رشته ای مجزا ؛ دارای کرسی تدریس در دانشگاه های حقوق بین المللی همواره مورد توجه قرار گرفته است .
حریم هوایی هرکشوری تابعی از حریم زمینی می باشد که در ذیل موضوعی کلان تر تحت عنوان حقوق و قوانین بین المللی است.
بر اساس این حقوق حریم هوایی در حمل و نقل هوایی و در هنگامه جنگ و زد و خورد های هوایی محملی برای تبادل آتش برای در هم کوبیدن مواضع همدیگر مورد استفاده قرار می گیرد .
همانطور که گفتیم حقوق هوایی یا مرز های حریم هوایی در نظام بین المللی امری شناخته شده و رعایت آن الزام آور است .
بر اساس آن ؛ همه دولت ها موظفند که به تعهدات خود در رعایت حریم ان بر اساس کنوانسیون های سازمان ملل عمل کنند .
برخی از این حقوق مربوط به پرواز های سازمان یافته و هماهنگ بین دولتها است که بر اساس کنوانسیون «ایکائو« که مطابق آن دولتها متعهد می شوند تا بر اساس آن عمل کنند و از ورود بدون مجوز به حریم همدیگر اجتناب کنند .
در صورت بروز جنگ ؛ هر گونه نقض حریم هوایی عمدی برای در هم کوبیدن مواضع سایر کشور ها که مترتب زیان شود دولت های ناقض باید خسارت مادی و معنوی کشور زیان‌دیده را جبران کند .
اما باید دانست که تشخیص این نقض نیازمند کار فنی و تخصصی است و بسیار دشوار است.
این موضوع امری سیاسی و حقوقی است که در دادگاه های تخصصی بین المللی قابل پیگیری و دست یافتنی است .

طبق حقوق بین‌الملل و منشورهای سازمان ملل متحد، حق دارند که از قابلیت‌های خود برای مقابله با هرگونه نقض حاکمیت ملی از سوی هر طرفی استفاده کنند.
اما در بحبوحه جنگ سرد و نهایتا گرم جدال و زد و خورد ها آنقدر تعیین کننده است که رعایت آن امری غیر ممکن می شود.

کارشناس:مهدی رحمتی